Als u binnenkort bij de rechtbank moet verschijnen in verband met een strafzaak is het belangrijk dat u weet hoe de zitting verloopt en wat u kunt verwachten. Wanneer u zich goed voorbereidt en weet wat er allemaal kan gaan gebeuren, dan zult u merken dat u dat u alles beter begrijpt, en vergroot u de kans voor op een gunstige uitspraak, of dat nu een vrijspraak is of een lagere straf. Wij zullen de behandeling van de strafzaak voor u zo helder en duidelijk mogelijk proberen uit te leggen.

Uitroepen van de zaak

De behandeling ter terechtzitting vangt aan met het uitroepen van de zaak. Dit houdt niet meer in dan dat de bode u naar binnen roept door hardop de naam van de zaak te noemen. De zaak wordt hardop uitgeroepen zodat ook eventuele  geinteresseerden of andere partijen (zoals benadeelde partij) in de zaal kunnen plaatsnemen.

Openbare zitting

De zittingen vinden in het openbaar plaats. Dit uitgangspunt is verankerd in de wet. Alleen zittingen bij de kinderrechter worden achter gesloten deuren behandeld.
Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen kan de rechtbank bepalen dat ook bij volwassenen de strafzaak achter gesloten deuren wordt behandeld.

Neem plaatst voor de rechter

Vervolgens neemt u plaats op een door de bode of uw advocaat aan te wijzen plek voor de rechter. De exacte positie verschilt per rechtbank. Zo kent de rechtbank Roermond nog een ouderwets hekje en een stoel in het midden voor de rechter, terwijl u bij de rechtbank Breda aan een tafel zit, naast uw advocaat.

Controle personalia

Wanneer u eenmaal zit, zal de rechter eerst vaststellen wie u bent. Dit doet hij door u te vragen naar uw naam, geboortedatum, en adresgegevens. Wanneer de rechtbank niet beschikt over de juiste adresgegevens, is het van belang dat u aangeeft op welk adres u dan wel verblijft. Dit kan van belang zijn voor een eventueel latere oproeping of hoger beroep.

Cautie

Vervolgens zal de rechter u zeggen dat u goed moet opletten en dat u niet tot antwoorden verplicht bent. Dit laatste heet de cautie. U bent niet verplicht om mee te werken aan uw veroordeling. Wanneer de rechter u een vraag stelt waarbij het antwoord u mogelijk kan belasten, kunt u ervoor kiezen om gebruik te maken van uw zwijgrecht. U bent dus niet verplicht om te antwoorden. Maak van dat recht zo nodig gebruik! In sommige gevallen kunt u echter beter zwijgen, met name wanneer het bewijs onvoldoende is om tot een bewezen verklaring te komen. Vaak denkt mij dat een rechter zal denken dat u schuldig bent wanneer u zwijgt, maar zo werkt het niet. De rechter mag het enkele feit dat u zwijgt niet gebruiken als bewijs.

Machtigen advocaat

Omdat het vaak moeilijk is voor een verdachte om het juiste moment gebruik te maken van het zwijgrecht, kunt u er ook voor kiezen om zelf niet naar de zitting te gaan, maar om u te laten verdedigen door een advocaat. U moet deze advocaat machtigen om dan buiten uw aanwezigheid het woord te laten voeren. Dit kan met name verstandig zijn in strafzaken waarin geen of nauwelijks bewijs tegen u ligt. U moet dan voorkomen dat u per ongeluk iets belastends verklaart op zitting, en kunt dan beter het woord laten voeren door een gespecialiseerde advocaat.

Tenlastelegging

Na de bespreking van uw personalia en adresgegevens zal de rechter het woord geven aan de officier van justitie om aan te geven waarvan u verdacht wordt. De officier van justitie zal dan – verkort en in normaal Nederlands – de tenlastelegging voorlezen. De tenlastelegging zijn de feiten die op de dagvaarding vermeld staan.

Bespreking feiten

Na de voorlezing van de tenlastelegging zal de rechter beginnen met het bespreken van de feiten waarvan u wordt verdacht. De rechter beschikt over het proces-verbaal dat door de politie is opgemaakt, en overige relevante documenten. Het is belangrijk dat u over hetzelfde dossier beschikt als de rechter en de officier van justitie. U moet dit dossier voor de zitting opvragen. Het beste is om dit door uw advocaat te laten doen.

De rechter zal aan u vragen stellen over wat er precies is gebeurd, en dan met name over de verklaringen die zich in het dossier bevinden. Bereidt u hier goed op voor! Weet wat er in het dossier staat, en spreek de vragen en eventuele antwoorden vooraf door met uw advocaat. Verder zal de rechter aan u voorhouden wat er in uw dossier zit.

Bespreking persoonlijke omstandigheden

Aansluitend zal de rechter uw persoonlijke omstandigheden met u doornemen. Heeft u werk? Waar werkt u? Heeft u schulden? Hoe komt het dat de feiten zijn gepleegd, en hoe kunnen we ervoor zorgen dat dit niet nog eens gebeurt? Hierbij kunnen ook reclasseringsrapportages en -adviezen worden besproken.

Vast onderdeel is ook uw justitiele documentatie. Bent u eerder met justitie in aanraking geweest? Zo ja, wanneer en waarvoor was dat dan.

De bespreking van de persoonlijke omstandigheden is altijd belangrijk met het oog op een passende straftoemeting. Het is belangrijk dat u alle relevante aspecten die van belang kunnen zijn voor de straf aan de rechter vertelt. Ook hierop kunt u zich voorbereiden. Bespreek dit ook altijd vooraf met uw advocaat.

Vordering benadeelde partij

Heeft een benadeelde partij zich gevoegd in de strafzaak, en daarbij een vordering ingediend, dan zal de rechter ook deze vordering met u bespreking. U kunt alvast zeggen wat u van de vordering vindt, maar u kunt dit ook overlaten aan uw advocaat.

Requisitor

Wanneer alle feiten en uw persoonlijke omstandigheden voldoende zijn besproken, geeft de rechter het woord aan de officier van justitie om aan te geven wat hij van de zaak vindt. Dit heet het requisitor van de officier van justitie. De officier zal aangeven welke feiten hij bewezen acht, en op grond van welke bewijzen, en zal vervolgens een straf eisen.

Pleidooi advocaat

Hierna krijgt uw advocaat het woord. De advocaat zal vervolgens zijn visie ten aanzien van de zaak naar voren brengen, en u hierbij verdedigen. De advocaat zal waar mogelijk pleiten voor vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging, of zal ervoor proberen te zorgen dat u zo laag mogelijke straf zult krijgen.

Repliek en dupliek

Vervolgens krijgen de officier van justitie en daarna uw advocaat een tweede ronde. Dat noemen we repliek en dupliek. Over en weer kunnen ze reageren op elkaars standpunten.

Laatste woord

Tot slot krijgt u, als verdachte, het laatste woord. U kunt hier nog iets zeggen. U mag reageren op iets dat de officier van justitie heeft gezegd, of misschien iets nog dat uw advocaat heeft gezegd, of juist iets dat nog niet ter sprake is gekomen, en dan opeens bij u te binnen schiet. Het is niet verplicht om nog iets te zeggen bij het laatste woord. Maak hiervan dus alleen gebruik van als het echt nodig is.

Sluiting behandeling ter terechtzitting

Na het laatste woord zal de rechter de behandeling ter terechtzitting sluiten. Bij de kantonrechter, politierechter, en kinderrechter zal de rechter onmiddellijk uitspraak doen. De rechter zal dan meteen zeggen welke feiten hij bewezen acht, en waarom, en krijgt u ook meteen de straf te horen.

Bij de meervoudige strafkamer van de rechtbank wordt er pas na 14 dagen uitspraak gedaan. U mag bij de uitspraak aanwezig zijn, maar dat is niet verplicht, en dat heeft verder ook geen invloed op de straf. In veel gevallen is het net zo makkelijk om na de uitspraak even naar de rechtbank te bellen om de uitspraak telefonisch te vernemen, of kunt u de uitspraak via uw advocaat opvragen.

Is uw kind gedagvaard om te verschijnen bij de kinderrechter, dan is het belangrijk dat hij wordt bijgestaan door een gespecialiseerde advocaat. Een advocaat wordt standaard toegevoegd door de rechtbank, maar u kunt ook zelf ervoor kiezen dat uw kind de beste rechtsbijstand krijgt, van een in het jeugdstrafrecht gespecialiseerde advocaat.

Een zitting bij de kinderrechter verschilt duidelijk van andere zittingen. Het verloop van de behandeling van de zitting is wel gelijk aan die van bijvoorbeeld de politierechter, maar het verschil zit in de behandeling achter gesloten deuren, de verplichte aanwezigheid van de minderjarige verdachte en diens ouders, de aanwezigheid van een medewerker van de Raad voor de Kinderbescherming, en ook de bejeging door de rechter.

Tijdens de zitting van de kinderrechter staat het pedagogische karakter van de strafzaak voorop. De bedoeling van de zitting is met name om de minderjarige uit te leggen dat wat hij heeft gedaan niet door de beugel kan. Belangrijk is evenwel dat het zwaartepunt blijft liggen op de vraag of het feit bewezen kan worden verklaard. Soms wordt dat even “vergeten”, maar het is aan de advocaat om er alles uit te halen om het beste resultaat voor de minderjarige client te bereiken, en dat is natuurlijk een vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging, of anders een zo laag mogelijke straf.

Het is belangrijk dat de advocaat hiervoor alles uit de kast haalt. Soms moeten er nog getuigen gehoord worden, of andere onderzoeken verricht worden om belastende verklaringen onderuit te halen.

Kosteloze rechtsbijstand

Wij adviseren u om uw kind bij te laten staan door een gespecialiseerde jeugdstrafrechtadvocaat uit ons netwerk, zodat u er zeker van bent dat uw kind de beste rechtsbijstand krijgt. En deze deskundige rechtsbijstand kost u verder niets. Onze advocaten zijn bereid om uw kind ook op basis van toevoeging (pro deo) bij te staan.

Een van de ergste dingen voor een ouder is natuurlijk als uw kind door de politie is aangehouden en vast zit op het politiebureau. U maakt u waarschijnlijk zorgen om uw kind, wil weten hoe het met hem is, en waarvan hij verdacht wordt. Het is belangrijk dat uw kind zo spoedig mogelijk wordt bijgestaan door een gespecialiseerde jeugdstrafrechtadvocaat, die precies weet wat er gaat gebeuren, en u en uw kind kan adviseren over de beste verdedigingsstrategie. Moet uw kind zwijgen, of juist een verklaring afleggen, en wat moet hij dan verklaren?

Zwijgrecht

Net als iedere verdachte heeft een kind ook het recht om te zwijgen. Hij hoeft niet mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Het is belangrijk dat uw kind zo spoedig mogelijk de zaak bespreekt met een gespecialiseerde advocaat die hem hierover kan adviseren.

Bezoek ouders

In de periode dat het kind vast zit op het politiebureau mag hij bezoek ontvangen van zijn ouders. Vaak weten de bewaarders dat niet goed, en in veel gevallen informeert de advocaat de ouders hier niet of niet goed over. Dat is een slechte zaak, nu het juist in deze moeilijke tijd goed is dat het kind contact heeft met zijn ouders, die hem kunnen steunen en helpen. Onze advocaten bewerkstelligen wij altijd dat de minderjarige client zo snel mogelijk bezoek ontvangt van zijn ouders.

Aanwezigheid advocaat bij politieverhoor

Een minderjarige verdachte heeft ook altijd het recht om een advocaat, of een vertrouwenspersoon (een van de ouders) bij het politieverhoor aanwezig te laten zijn. Ons advies is om altijd een gespecialiseerde jeugdstrafrechtadvocaat aanwezig te laten zijn bij het politieverhoor. Een advocaat weet vaak beter wat wel en niet is toegestaan tijdens het politieverhoor, en kan ervoor zorgen dat uw kind niet onder druk wordt gezet door de politie. Waar nodig kan de advocaat ingrijpen.

Ook is het belangrijk dat de advocaat door het politieverhoor een goede indruk krijgt over welke informatie de politie beschikt, zodat hij hierop in overleg met zijn client de verdedigingsstrategie kan aanpassen.

Kosten rechtsbijstand

Wanneer u ervoor kiest om uw kind door een gespecialiseerde jeugdstrafrechtadvocaat uit ons netwerk in te schakelen, bent u altijd verzekerd van deskundige rechtsbijstand voor een lage prijs. Belangrijk is dat u de kosten van rechtsbijstand later bij een sepot, vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging altijd weer vergoed kunt krijgen via de Staat.

Wanneer uw gestolen auto door de politie is teruggevonden, is het wel zo fijn wanneer u hier snel over kunt beschikken. De politie zal de auto in beslag nemen onder de verdachte bij wie die auto is aangetroffen. Omdat de auto op het moment van inbeslagname in bezit is van de verdachte, dient die afstand doen. Doet hij dat niet, dan mag de politie de auto niet aan u, als eigenaar teruggeven.  Om de auto terug te krijgen, moet u dan een klaagschrift indienen bij de rechtbank. In het klaagschrift vraagt u als derde, om teruggave van de in beslag genomen auto.

Criteria teruggave inbeslaggenomen auto

Aan de criteria voor de teruggave zal hoogstwaarschijnlijk wel voldaan zijn.

Het belangrijkste is dat er geen onderzoek meer hoeft te worden gedaan naar de auto. In sommige gevallen kan het onderzoeksbelang vorderen dat de auto nog langer bij de politie blijft.
Daarnaast dient buiten redelijke twijfel te staan dat u de eigenaar bent van de auto. De kentekenregistratie levert hierbij geen bewijs op. De kentekenregistratie zegt niets over de eigendom van de auto. Wanneer u aangifte hebt gedaan van de diefstal wordt toch vaak wel aangenomen dat u de eigenaar bent van de auto. Ook een aankoopbewijs, bankafschriften van de betaling(en) e.d. kunnen bewijs opleveren van de eigendom van de auto.

> Meer informatie teruggave in beslag genomen auto

In veel gevallen hebt u als slachtoffer/benadeelde partij recht op pro deo rechtsbijstand door een advocaat. De advocaat kan u bijstaan in de strafzaak tegen de verdachte. Deze rechtsbijstand kan inhouden dat de advocaat voor u het voegingsformulier opstelt en indient om schadevergoeding te vorderen, maar ook dat de advocaat voor u een kopie van de stukken opvraagt, en deze met u bespreekt en u uitlegt hoe de strafzaak verder zal verlopen.

Slachtofferhulp

De rechtsbijstand van een advocaat kan ook plaatsvinden naast de hulp die u eventueel krijgt van Slachtofferhulp. Het voordeel van een advocaat is dat die precies weet hoe de verdediging zal optreden, maar zelf ook een inschatting kan maken wat de uitkomst zal worden van de zaak, waar de zwakke punten zitten, en wat er nog eventueel gedaan kan worden om de officier van justitie te helpen. Sinds 1 januari 2012 zijn de mogelijkheden van het slachtoffer in de strafzaak uitgebreid. Het slachtoffer kan steeds meer het strafproces beinvloeden. Belangrijk is dan wel dat u wordt bijgestaan door een gespeciaalde advocaat.

Gratis pro deo rechtsbijstand door advocaat

Wanneer u slachtoffer bent geworden van een ernstig misdrijf (o.a. ware mishandeling, zedendelict etc) waarbij u psychische schade en/of letselschade hebt opgelopen, dan hebt u zelfs recht op kosteloze rechtsbijstand door een pro deo advocaat. Op grond van artikel 44 lid 4 Wet op de Rechtsbijstand mag er in die gevallen ook geen eigen bijdrage worden gevorderd. Dit betekent dat de volledige rechtsbijstand wordt vergoed door de Staat.

Artikel 44 lid 4 Wet op de Rechtsbijstand: “Ongeacht de draagkracht is rechtsbijstand aan een slachtoffer van een misdrijf tegen de zeden of een geweldsmisdrijf kosteloos, indien in de desbetreffende zaak vervolging is ingesteld en het slachtoffer overeenkomstig artikel 3 van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in aanmerking komt voor een uitkering.”

Een advocaat bij het verhoor is over het algemeen verstandig bij de wat ernstige feiten, maar bij minderjarige/kinderen is het atijd verstandig dat een advocaat bij het verhoor aanwezig is. Juist kinderen zijn kwetsbaar, waardoor het gevaar bestaat dat het kind door de druk van de politie wordt gedwongen tot een (onterechte) bekentenis. Een advocaat kan erop toezien dat de rechten van het kind worden beschermd, en hij kan het kind tussentijds adviseren over de beste verdedigingstrategie; zwijgen of verklaren, en indien er gekozen wordt voor het afleggen van een verklaring kan de advocaat samen met de minderjarige afspreken wat er wel en wat niet wordt verklaard.

Recht op aanwezigheid advocaat

De Hoge Raad heeft, zoals gezegd, overwogen dat voor aangehouden minderjarige verdachten geldt dat zij, naast het recht op consultatiebijstand, recht hebben op bijstand door een advocaat of een andere vertrouwenspersoon tijdens het verhoor door de politie. Naar aanleiding van deze jurisprdentie is er een Aanwijzing rechtsbijstand politieverhoor gekomen waarin wordt bepaald welke rechten een minderjarig kind heeft tijdens het verhoor bij de politie. Belangrijk is dat het recht op verhoorbijstand niet alleen betrekking heeft op het eerste verhoor, maar ook op volgende verhoren.

De politie moet de aangehouden minderjarige verdachte ook meedelen dat hij recht heeft op bijstand van een raadsman of een andere vertrouwenspersoon tijdens het verhoor. Het verdient de voorkeur dat de verhoorbijstand wordt verleend door een raadsman. Het staat de verdachte echter vrij om in plaats van een raadsman bijstand van een vertrouwenspersoon te wensen. Onder vertrouwenspersoon wordt in deze aanwijzing verstaan: een ouder, wettelijk vertegenwoordiger of andere vertrouwenspersoon van verdachte.

Leeftijd kind

Voor de vraag of een verdachte minderjarig is, is in deze aanwijzing de leeftijd op de pleegdatum van het strafbaar feit waarop de verdenking betrekking heeft, bepalend.

Minderjarigen in de leeftijd van twaalf tot en met vijftien jaar die worden verdacht van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis toegelaten is, kunnen geen afstand doen van het recht op consultatiebijstand. Dat geldt ook voor zestien- en zeventienjarigen in een aantal omschreven ernstige misdrijfzaken. Een en ander is tot uitdrukking gebracht door dergelijke zaken onder te brengen in categorie A. Er kan van worden uitgegaan dat verdachte in het consultatiegesprek met de raadsman zal bespreken of en van wie hij verhoorbijstand wenst. Naar verwachting zal in de regel vervolgens de raadsman het verhoor bijwonen.

Zestien- en zeventienjarigen kunnen bij B- zaken afstand doen zowel van het recht op consultatiebijstand als van het recht op bijstand door een raadsman tijdens het verhoor. Dat geldt ook voor alle minderjarigen in de leeftijd van twaalf tot en met zeventien jaar die zijn aangehouden voor een C-zaak. De minderjarige verdachte die afstand doet van het recht op consultatiebijstand, wordt geacht eveneens afstand te doen van zijn recht op bijstand van een raadsman tijdens het verhoor. Dit gevolg dient door de opsporingsambtenaar expliciet aan de verdachte te worden meegedeeld.

Een inmiddels meerderjarige verdachte die wordt verhoord over een feit op de pleegdatum waarop hij minderjarig was, heeft slechts recht op verhoorbijstand van een advocaat, en niet op de aanwezigheid van een advocaat tijdens het verhoor.

Als de minderjarige afstand doet van consultatiebijstand en/of verhoorbijstand van een advocaat, blijft bijstand door een vertrouwenspersoon bij het verhoor mogelijk. De minderjarige kan ook daarvan afstand doen.

Van het feit dat het voorgaande aan de verdachte is meegedeeld, wordt in een proces-verbaal melding gemaakt. Daarin wordt ook vastgelegd of en hoe verdachte gebruik wenst te maken van zijn recht op verhoorbijstand.

De verdachte wordt erover geïnformeerd dat gebruikmaking van het recht op verhoorbijstand van een raadsman bij A- en B-zaken voor hem geen kosten met zich meebrengt; bij C-zaken zijn de kosten van verhoorbijstand daarentegen voor eigen rekening.

De hulpofficier van justitie aan wie de verdachte wordt voorgeleid, vergewist zich ervan of het voorgaande aan verdachte is medegedeeld. Als verdachte heeft aangegeven afstand van het recht op verhoorbijstand te doen, dan verifieert de hulpofficier of de verdachte inderdaad afstand doet. Van deze verificatie wordt melding gedaan in een proces-verbaal.

Rol advocaat tijdens verhoor

Als verdachte en advocaat tijdens de consultatiebijstand besluiten dat de advocaat bij het verhoor aanwezig zal zijn, vindt het verhoor bij voorkeur aansluitend plaats. Is dat om enigerlei reden niet mogelijk, dan laat de politie aan de raadsman weten op welk tijdstip het verhoor zal aanvangen. Als de advocaat aangeeft dat hij op dat tijdstip het verhoor niet kan bijwonen, wordt het verhoor maximaal één uur uitgesteld om de advocaat in de gelegenheid te stellen alsnog zelf naar het politiebureau te komen dan wel zorg te dragen voor een vervanger.

De raadsman zal zich terughoudend opstellen om de voortgang van het verhoor zo min mogelijk op te houden en te beïnvloeden. Primair zal de raadsman toezien op het achterwege blijven van ongeoorloofde druk op de minderjarige. Gelet op de (kwetsbare) positie van minderjarigen wordt de raadsman ook in de gelegenheid gesteld om zich ervan te vergewissen dat de minderjarige de vragen van de politie en de verslaglegging van het verhoor begrijpt.

De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon

De vertrouwenspersoon kan alleen maar aanwezig zijn bij het verhoor als daarbij geen advocaat aanwezig is. De aanwezigheid van een advocaat bij het verhoor sluit de aanwezigheid van de vertrouwenspersoon uit. De vertrouwenspersoon heeft geen eigen (zelfstandig) recht op het bijwonen van het verhoor. Hij kan slechts bij het verhoor aanwezig zijn als de minderjarige zelf met zoveel woorden te kennen heeft gegeven dat hij dat wil.

Als verdachte aangeeft dat hij wil dat niet een advocaat maar een vertrouwenspersoon het verhoor bijwoont, dient hij de politie zodanige gegevens (naam, adres, telefoonnummer) te verstrekken dat de door hem bedoelde persoon eenvoudig te bereiken is. De vertrouwenspersoon moet binnen twee uur nadat hij door de politie in kennis is gesteld van de wens van de verdachte, op het politiebureau aanwezig zijn om het verhoor te kunnen bijwonen. Voor de vertrouwenspersoon gelden de vereisten dat deze meerderjarig is, behoort tot de directe kring van de verdachte en evident niet bij het strafbare feit is betrokken. Als de vertrouwenspersoon de Nederlandse taal niet machtig is, hoeft voor een tolk (anders dan voor de verdachte zelf) geen zorg te worden gedragen.

Voor de vertrouwenspersoon geldt dat hij het verhoor van de verdachte niet mag onderbreken en geen contact met de verdachte mag maken. Ook mag het verhoor niet op een andere wijze worden verstoord door de vertrouwenspersoon.

Beperkingen

De procedure van artikel 50 van het Wetboek van Strafvordering (die het mogelijk maakt beperkingen aan te brengen in het vrije contact tussen raadsman en verdachte) is in het strafprocesrecht betreffende minderjarigen ingevolge artikel 490 Sv van overeenkomstige toepassing op de ouder of voogd. Dit is een relatief zware procedure. Dit betekent dat deze procedure pas in gang gezet dient te worden als de belangen groot zijn. In voorkomend geval zal dus geaccepteerd moeten worden dat de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon bij het verhoor strijdig kan zijn met het opsporingsbelang.

Informatiebrochures politieverhoor

Ter voorbereiding op het politieverhoor hebben wij speciale informatiebrochures geschreven.

> Algemene informatiebrochure

De informatiebrochure ‘politieverhoor algemeen, tips en trucs voor verdachten’ bevat de basisinformatie, -tips en -adviezen die u nodig hebt voor wanneer u binnenkort als verdachte door de politie verhoord zult worden. Wij raden u aan om deze brochure altijd te bestellen in combinatie met de speciale informatiebrochure over het feit, waarvan u verdacht wordt.

> Informatiebrochure per delict

Daarnaast bieden wij ook voor een groot aantal delicten specifieke informatiebrochures geschreven. Deze uitgebreide informatiebrochures bevatten voor ieder delict afzondelrijk de informatie, -tips en -adviezen die u nodig hebt voor wanneer u binnenkort als verdachte door de politie verhoord zult worden. Wij raden u aan om deze brochure altijd in combinatie met de algemene informatiebrochure ter voorbereiding op het politieverhoor te bestellen.

De rechten van de verdachten die zijn gedagvaard om te verschijnen bij de kantonrechter, politierechter of de meervoudige strafkamer van de rechtbank staan vermeld op de achterzijde van de dagvaarding. Het is altijd verstandig om deze goed door te lezen. Wij zullen de belangrijkste rechten hieronder bespreken.

1. Aanwezigheid op de zitting

Als verdachte bent u niet verplicht om te verschijnen op de zitting. Ons advies is echter we om te verschijnen. Uw verschijning is de enige kans op verweer te voeren tegen hetgeen waarvan u beschuldigd wordt. Daarnaast is het vaak zo dat uw verschijning ter terechtzitting ook positief werkt voor de op te leggen straf.

2. Bijstand advocaat

Het advies is om u tijdens iedere strafzaak bij de politierechter en bij de meervoudige kamer van de rechtbank, alsook bij het gerechtshof te laten bijstaan door een advocaat. Bij de Hoge Raad is de bijstand van een advocaat zelfs verplicht.

Indien u zelf nog geen advocaat hebt, kunt u uw zaak aanmelden via onze website. Gebruik daarvoor het aanmeldingsformulier op deze website. U bent er dan tenminste zeker van dat u een in het strafrecht gespecialiseerde advocaat krijgt, met de kennis en ervaring om het beste resultaat uit uw strafzaak te halen. Wij werken alleen met echte strafrechtspecialisten.

Onze advocaten zijn ook bereid om uw zaak pro deo aan te nemen. U betaalt dan hoogstens een geringe eigen bijdrage. De overige kosten van Rechtsbijstand worden vergoed door de Staat.

3. Voorkomen strafvervolging

In zeer zeldzame gevallen is het mogelijk om de officier van justitie te vragen om een geldboete te betalen om zo verdere strafvervolging te voorkomen. In feite geldt dit alleen voor zeer lichte feiten. Ook bij economische delicten is de officier van justitie soms wel bereid van strafvervolging af te zien na betaling van een geldboete, maar in het grosse van de zaken, zal de officier de vervolging doorzetten als daartoe eenmaal is besloten. Verwacht hier dus niet te veel van. U kunt dit eventueel overleggen met uw advocaat. Die kan u hierin het beste adviseren.

4. Bezwaar tegen de dagvaarding

U hebt de mogelijkheid om een bezwaarschrift in te dienen tegen de dagvaarding, wanneer u het hier niet mee eens bent. Het bezwaarschrift moet binnen 8 dagen zijn ingediend ter griffie van de rechtbank waar de zaak dient.

Slechts in zeer zeldzame gevallen heeft het zin om een bezwaarschrift in te dienen. Het criterium is dat de officier van justitie te lichtvaardig tot de beslissing om te vervolgen is gekomen. De officier van justitie wordt hierin een grote mate van vrijheid gegeven. Vaak zal de rechtbank besluiten dat de zaak toch behandeld moet worden.

Indien u een bezwaarschrift indient, wordt deze vaak kort voor de zitting behandeld. De behandeling vindt plaats achter gesloten deuren (dus zonder media, en overige geinteresseerden.).

5. Verzoek uitstel zitting

Indien u verhinderd bent op het tijdstip van de zitting, moet u uitstel aanvragen. U moet altijd schriftelijk om aanhouding vragen, en dit verzoek goed motiveren en met bewijsstukken onderbouwen. U dient uw brief/fax te sturen naar de rechtbank, en het advies is om ook nog later naar de rechtbank te bellen om te informeren of het verzoek om uitstel wordt gehonereerd. Heeft u een advocaat, dan zal hij het verzoek tot aanhouding van de zitting namens u kunnen doen. Een gespecialiseerde advocaat weet precies wat hij moet aanvoeren, om de kans te vergroten dat de zitting wordt aangehouden.

6. Kennisneming processtukken

U hebt recht op kennisneming van de processtukken. U moet hiervoor een schriftelijk verzoek indienen bij de rechtbank en/of het arrondissementsparket van de officier van justitie. Het is belangrijk voor u om te beschikken over dezelfde processtukken als de rechter en de officier van justitie.

Indien u een advocaat heeft, zal hij de stukken standaard opvragen. Zodra de advocaat de stukken heeft ontvangen, zal hij het procesdossier met u bespreken om zo de verdedigingstrategie te bepalen.

7. Getuigen en deskundigen

Indien u bepaalde getuigen of deskundigen wilt horen, dan dient u hiervoor een verzoek in te dienen bij de officier van justitiie. U stuurt dan een brief naar de officier van justitie waarin u aangeeft welke getuigen en/of deskundigen u wilt horen, en waarom de officier van justitie die moet oproepen. Indien u het verzoek tijdig indient, is de kans groter dat uw verzoek wordt gehonoreerd.

In beginsel moet u het verzoek tot het oproepen van getuigen minimaal 10 dagen voor de zitting doen.

U kunt ook zelf de getuigen meenemen naar de zitting. U moet dit wel meteen aan het begin van de zitting melden aan de rechter.

8. Informatie uitspraak

Bent u zelf niet naar de zitting geweest, dan moet u zich achteraf laten informeren over de uitspraak. U kunt hiervoor bellen naar de rechtbank. Dit geldt des te meer wanneer de dagvaarding aan u in persoon is betekend. Een betekening in persoon houdt in dat de dagvaarding aan u persoonlijk is uitgereikt.
Als dat het geval is, heeft dat tot gevolg dat meteen na de uitspraak de termijn van 14 dagen loopt om in hoger beroep te gaan.

9. Hoger beroep

Indien u het niet eens bent met de uitspraak van de kantonrechter, politierechter, of meervoudige kamer van de rechtbank moet u binnen 14 dagen hoger beroep instellen tegen de uitspraak. Indien u het niet eens bent met de uitspraak van het gerechtshof, kunt u nog beroep in cassatie instellen. Hiervoor geldt eveneens een termijn van 14 dagen, te rekenen vanaf de dag na de uitspraak.

U moet deze termijn zelf in de gaten houden. U stelt hoger beroep in ter griffie van de rechtbank of het gerechtshof dat de uitspraak heeft gedaan. U kunt eventueel de griffier van de rechtbank machtigen om namens u hoger beroep in te stellen. Deze machtiging moet u schriftelijk afgeven.

Als u een advocaat heeft, regelt hij het instellen van hoger beroep of cassatie. U hoeft dan alleen maar tijdig contact op te nemen met uw advocaat.

Bent u veroordeeld tot een geldboete van minder dan € 500,00 dan moet u een appelschriftuur indienen waarin u aangeeft waarom u hoger beroep hebt ingesteld, en met welke onderdelen van het vonnis van de rechter in eerste aanleg u het niet eens bent. Het gerechtshof beoordeelt op grond van uw appelschriftuur of uw strafzaak in hoger beroep behandeld wodt.

Ook wanneer u in hoger beroep nog getuigen wilt horen, moet u deze in een appelschriftuur opgeven. U kunt dit het beste door een advocaat laten indienen.

Achterzijde dagvaarding

Op de achterzijde van de dagvaarding vindt u ook een beknopt overzicht van uw rechten als verdachte.

Voorbeeld achterzijde dagvaarding

Door de Raad voor de Rechtspraak is een handleiding uitgegeven waarin de positie en de rechten van slachtoffers in strafzaken precies staan beschreven. Het doel van de handleiding is om de huidige stand van het recht ten aanzien van slachtoffers te beschrijven voor de strafrechter en de juridisch medewerker die hier in de dagelijkse praktijk mee te maken hebben. Voorts is getracht, waar mogelijk, praktische handreikingen te geven voor de invulling van deze rechten. Daarin zit de meerwaarde van dit boek ten opzichte van de bestaande literatuur over dit onderwerp. De schrijvers realiseren zich dat de inhoud van dit boek snel kan verouderen omdat de positie van het slachtoffer in het strafproces zich nog sterk ontwikkelt. Om die reden zal het boek ook in digitale, bewerkbare, versie beschikbaar komen binnen de rechtspraak om op die wijze actueel gehouden te kunnen worden.

Hoofdstuk 2: algemene slachtofferrechten

In hoofdstuk 2 komen de algemene slachtofferrechten aan bod. Daarbij valt te denken aan het recht op informatie, de regeling omtrent de processtukken en het recht op correcte bejegening.
In ditzelfde hoofdstuk komt ook deels het spreekrecht en de benadeelde partij aan de orde. Hiervoor is gekozen omdat deze onderwerpen ook in de wettelijke regeling (titel IIIA van boek 1 Sv) in het algemene deel aan de orde komen. Voor zover van belang voor de terechtzitting en de uitspraak worden deze
onderwerpen ook verderop in het boek behandeld.

Hoofdstuk 3: rechten slachtoffer tijdens zitting

Hoofdstuk 3 ziet op het slachtoffer en de rechter met name tijdens de behandeling ter terechtzitting. Feitelijk start de beschrijving in dit hoofdstuk reeds bij de voorbereiding en probeert het handvatten aan te reiken voor een goede voorbereiding waarbij zo veel mogelijk wordt geanticipeerd op de terechtzitting om aanhouding daarvan te voorkomen. Ook komt in dit hoofdstuk de bejegening, het spreekrecht en de behandeling van de vordering benadeelde partij aan bod. Voorts worden zo veel mogelijk praktische handreikingen gedaan voor de behandeling ter terechtzitting. Tot slot wordt in dit hoofdstuk nog aandacht besteed aan de terechtzitting in hoger beroep voor zover daarbij afwijkende regels gelden en is een korte paragraaf gewijd aan de rechter-commissaris in relatie tot het slachtoffer.

Hoofdstuk 4: vordering benadeelde partij

In hoofdstuk 4 komt de vordering benadeelde partij aan de orde. Dit hoofdstuk ziet op de beoordeling van de vordering benadeelde partij zowel vanuit strafvorderlijk als materieel civielrechtelijk perspectief. Nu de praktijk leert dat niet alle personen die werkzaam zijn in de strafrechtspraak een civiele achtergrond
hebben, wordt in dit hoofdstuk relatief veel aandacht besteed aan het civiele recht voor zover van belang voor de beoordeling van de vordering benadeelde partij.

Hoofdstuk 5: schadevergoedingsmaatregel

In hoofdstuk 5 wordt de schadevergoedingsmaatregel behandeld. Wat houdt de schadevergoedingsmaatregel precies in, en hoe verloopt het incassotraject.

Hoofdstuk 6: betalingsverplichting als bijzondere voorwaarde bij voorwaardelijke straf

Hoofdstuk 6 is gewijd aan de mogelijkheid om bij wijze van bijzondere voorwaarde betaling van schadevergoeding op te leggen. Ook de overige bijzondere voorwaarden die de belangen van het slachtoffer kunnen raken, worden in dit hoofdstuk behandeld.

Slachtoffer en de rechtspraak – handleiding voor de strafrechtspraktijk

In sommige zaken kan de officier van justitie niet direct een strafbeschikking aan een verdachte opleggen, maar moet hij hem eerst oproepen voor een hoorzitting, ook wel een OM-zitting genoemd. Tijdens de hoorzitting mag de verdachte aangeven wat hij vindt van de voorgestelde strafbeschikking. Vaak houdt de officier van justitie ook wel rekening met het standpunt van de verdachte, waardoor tot een evenwichtige straftoemeting kan worden gekomen.

Wanneer hoorzitting bij strafbeschikking?

Een hoorzitting vindt plaats wanneer de officier van justitie voornemens is om een strafbeschikking aan u op te leggen. Een strafbeschikking is een beschikking waarin straffen, maatregelen en (gedrags)aanwijzingen opgelegd en gegeven kunnen worden aan plegers van misdrijven waarop maximaal zes jaar gevangenisstraf staat en aan degenen die een overtreding hebben begaan. De wet schrijft voor dat een verdachte bij de navolgende straffen en maatregelen eerst moet worden gehoord voordat de officier van justitie een strafbeschikking kan opleggen:
– Bij een werkstraf
– Bij een ontzegging van de rijbevoegdheid
– Bij een aanwijzing, het gedrag van de verdachte betreffende
– Bij een te betalen geldboete van meer dan € 2.000,00
– Bij een te betalen schadevergoeding van meer dan € 2.000,00
– Bij een gedragsaanwijzing inhoudende dat een bedrag ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden betaald van meer dan € 2.000,00

Redenen hoorzitting strafbeschikking

Volgens de memorie van toelichting bij de Wet OM-afdoening zijn er drie redenen van de hoorplicht dat:
1. horen bijdraagt aan de zorgvuldigheid waarmee de schuld van de verdachte wordt vastgesteld;
2. de verdachte kenbaar kan maken welke gevolgen de beoogde sanctie voor hem zal hebben en
3. het horen kan bijdragen aan de ‘aanvaardbaarheid’ van de strafbeschikking van de verdachte, omdat het geen zin heeft een strafbeschikking uit te vaardigen waartegen deze zeker verzet zal doen
De hoorzitting is er dus ook voor bedoeld dat u kunt aangeven wat u van de zaak vindt en wat een eventuele sanctie voor u betekent. Als u het niet eens bent met de voorgestelde straf of maatregel, kan de officier van justitie besluiten om u te dagvaarden. De zaak zal dan voor de politierechter worden gebracht.
Straffen, maatregelen en aanwijzingen

Door de officier van justitie kunnen niet hele hoge straffen of ingrijpende maatregelen worden opgelegd. Een gevangenisstraf of (vervangende) hechtenis is bijvoorbeeld niet mogelijk. Sommige straffen zijn beperkt in duur en hoogte:
– Geldboete: onbeperkt, maar in de praktijk zien we dat de boetes niet heel hoog zijn. Boetes boven de € 1.000,00 zijn uitzonderlijk
– Werkstraf: maximaal 180 uur
– Ontzegging van de rijbevoegdheid: maximaal 6 maanden
– Aanwijzingen, zoals

• Betaling schadevergoeding: onbeperkt
• Betaling bedrag wederrechtelijk verkregen voordeel
• Stadionverbod
• Volgen gedragstraining/cursus

Een (gedeeltelijk) voorwaardelijke straf is helaas niet mogelijk bij een strafbeschikking. Dit is door de wetgever uitgesloten. Alle straffen zijn dus onvoorwaardelijk.

Hoorzitting bij Openbaar Ministerie / arrondissementsparket / Veiligheidshuis

De hoorzittingen vinden altijd plaats bij het Openbaar Ministerie, ook wel gewoon het arrondissementsparket genoemd. Tegenwoordig hebben steeds meer arrondissementsparketten speciale veiligheidshuizen opgericht, alwaar de hoorzittingen ook plaatsvinden.

Het is niet zo dat de hoorzitting plaatsvindt bij de rechter. De hoorzitting en de bijbehorende strafbeschikking is namelijk een buitengerechtelijke wijze van afdoening van een strafzaak. Er komt dus geen rechter aan te pas.

Strafbeschikking wordt geregistreerd op strafblad (justitiele documentatie)

U moet goed beseffen dat acceptatie van een strafbeschikking ook een erkenning van schuld inhoudt, wat ook weer gevolgen heeft voor uw justitiele documentatie. Het strafbare feit komt dus op uw strafblad te staan. Dit kan gevolgen hebben voor wanneer u een verklaring omtrent het gedrag nodig hebt (VOG).
Het is dus belanrgijk dat u goed verweer voert tegen de strafbeschikking. Ga nooit zonder meer akkoord, maar laat de zaak eerst vooraf door een advocaat beoordelen. Uw advocaat kan het hele procesdossier opvragen bij het arrondissementsparket, en kan al snel een inschatting geven van uw kansen om met succes verweer te voeren.
Als u het niet eens bent met een opgelegde strafbeschikking moet u binnen 14 dagen hiertegen verzet instellen.

Advocaat nodig?

Wilt u rechtsbijstand van een gespecialiseerde advocaat bij de hoorzitting voor de strafbeschikking of wilt u enkel vooraf advies over de mogelijke verweren, meldt uw zaak dan direct bij ons aan. Wij verwijzen u door naar een van de gespecialiseerde strafrechtadvocaten uit ons netwerk die binnen 24 uur contact met u opneemt.

Alle bij ons netwerk aangesloten advocaten werken ook op basis van pro deo (toevoeging via de Raad voor Rechtsbijstand), waarbij de kosten van rechtsbijstand grotendeels worden betaald door de Staat. Komt u niet in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, dan hanteren onze advocaten voor u een zeer scherp tarief. Alleen via ons bent u zeker van gespecialiseerde rechtsbijstand, tegen een betaalbaar tarief.